100 Jaar Algemene Centrale

Achterom kijken en vooruit denken

Met de 100 ste verjaardag van de Algemen Centrale vieren we niet de geboorte van het syndicalisme in ons land. Socialistische vakorganisaties bestonden al veel langer, ook in de beroepssectoren die nu verenigd zijn in de Algemene Centrale. Het begint al in de vroege jaren 1800, wanneer belgië verweg de belangrijkste industriële regio wordt van het Europese vasteland. Het gaat gepaard met verschrikkelijke uitbuiting: hongerloon, kinderarbeid, werkdagen van 15 uur en meer. Zeer snel gaan fabrieksarbeiders in het verweer. Zij organiseren zich eerst in mutualiteiten. Vakbonden zijn immers verboden, die krijgen maar beetje bij beetje recht van bestaan omdat de overheid moet buigen voor de groeiende macht van de arbeiders. Er breken grote stakingen uit. In 1886 bijvoorbeeld worden daarbij 26 arbeiders neergeschoten. Maar kort daarna komen wel de eerste sociale wetten tot stand, met onder meer het verbod op kinderarbeid.

Met verenigde krachten.
De eerste vakbonden zijn heel plaatselijk en verenigen elke beroepsgroep apart. In de sectoren van de Algemene Centrale vinden we de oudste verbonden zo rond 1850 in het brusselse, bij de marmerbewerkers, houtbeeldhouwers, zeemtouwers en passementswerkers.

stilaan groeit groeit het besef dat de arbeidersbeweging zich moet verenigen. Een belangrijke stap in die richting was de oprichting van de Syndicale Kommissie, in 1898. Het werd de voorloper van het ABVV.

En zo heeft ook de Algemene Centrale haar voorloper. In 1909 verenigen alle bonden uit de bouwsector zich in de Centrale Vereenigng der Bouwwerkers. Dat is de scharnierdatum die nu wordt gevierd. vanaf hier gaan arbeiders ook in andere sectoren centrales oprichten, de schilders en houtbewerkers bijvoorbeeld. Het maakt ook duidelijk waar dat woord 'Centrale' vandaan komt. De Algemene Centrale komt voor het eerst ter sprake in 1921, wanneer bouwvakkers, houtbewerkers en schilders hun krachten bundelen. En in de loop der jaren zetten tal van andere sectoren dezelfde stap tot we de Algemene Centrale krijgen die we vandaag kennen.

Onze sociale geschiedenis in een tentoonstelling.
Deze verjaardag mag niet onopgemerkt voorbijgaan. We gaan er gebruik van maken om het socialistische gedachtegoed in de schijnwerpers te plaatsen. We brengen ons verleden in herinnering, maar we kijken ook naar de toekomst. Dat gebeurt met een tentoostelling en met de publicatie van twee boeken.

In maart 2009 komt er een prestigieuze tentoonstelling over onze sociale geschiedenis, met als titel: 'Wijzijn de bouwers vaneen nieuwe wereld'. Niet de Algemene Centrale alleen komt in beeld, maar de hele onvoogdingsstrijd van de socialistische arbeidersbeweging. De tentoonstelling is dus bestemd voor een zeer ruim publiek. Zij begint bij de grote industriële revolutie en blijft stil staan bij het ontstaan en de groei van de vakbeweging, rechten en sociale zekerheid en de belangrijkste strijdpunten van vandaag.

Wat deze tentoonstelling vooral niet wordt is een droog overzicht met alleen maar historische documenten, foto's en tekstpanelen. de bezoeker zal er kennis kunnen maken met markante geluidsopnamen en filmfragmenten. Oude werktuigen zullen werksituaties van vroeger weer tot leven roepen. en er wordt een indrukwekkende verzameling historische vakbondsvlaggen getoond, volledig gerestaureerd, echte pareltjes.
En dat alles staat te gebeuren in een unieke ruimte: Les Ateliers des Tanneurs. Het is een oud complex in hartje brussel dat volledig in zijn oude glorie werd hersteld. Op zichzelf al een bezoekje waard.

Niemand mag op deze afspraak ontbreken, zeker niet de militanten van de Algemene Centrale. er komt een speciaal aanbod voor groepsreizen naar brussel, met een geleid bezoek aan de tentoonstelling en daarnaast een keuze uit verschillende activiteiten. Voor de organisatie daarvan werken we met twee bevriende en ervaren organisaties: Linx+ langs nederlandstalige zijde, Présence et Culturelles (PAC) langs franstalige zijde. meer informatie volgt nog.

Verleden en toekomst in twee boeken.
Er komt ook een rijk geïllustreerd boek over onze geschiedenis. Centraal daarin staan de arbeiders, en dan vooral de vakbondsmilitanten. Het is het verhaal over hun strijd door de jaren heen. Vandaar ook de titel: 'Wij zijn de Algemene Centrale'. Er werd gekozen voor een rijk geïllustreerde publicatie, want foto's zeggen dikwijls meer dan teksten. Het boek zal worden voorgesteld op het statutair congres van de Algemene Centrale in december.

Maar we kijken ook naar de toekomst. In het voorjaar van 2009 komt er een tweede boek uit waarin een twintigtal auteurs uit zeer verschillende hoeken een opstel schrijven over de zwakke en sterke punten van de vakbeweging vandaag, en over de richting die we morgen kunnen of moeten uitgaan. We krijgen dus denkwerk aangeboden, tegensprekelijke standpunten om over na te denken. En dat zullen we ook doen want onze honderdste verjaardag oet een gelegenheid worden om samen het debat te voeren over onze syndicale toekomst.

Achterom kijken en vooruit denken, dat is de bedoeling van de 100 ste verjaardag van de Algemene Centrale. Op die manier scharen we ons achter dat spandoek dat arbeiders in de jaren 30 meedroegen en waarop stond:'Wij zijn de bouwers van een nieuwe wereld''.

Tentoonstelling: waar en wanneer?

Van zaterdag 7 maart tot zondag 5 april 2009
Alle dagen van 10 tot 20 uur - op donderdag tot 22 uur

Ateliers des Tanneurs - Huidevettersstraat 58 - 1000 Brussel

Toegang: 3 euro - gratis voor -18, +60, studenen, werklozen
Gratis toegangscoupons in De Nieuwe Werker en andere vakbondspublicaties
Geleid bezoek: 50 euro

Een creatie van Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedeenis en Tijdsbeeld & Pièce Montée

Met de medewerking van Linx+ en Présence et Action Culturelles(PAC)
Met de steun van P&V verzekeringen, Delta Lloyd Bank en de stadBrussel